مداد سفید
دست نوشته های حمید رضا مقسمی 
قالب وبلاگ

رویکرد به جهان غرب به عنوان الگوی پیشرفت و مدینه فاضله از زمانی آغاز شد که کشور ما نیاز به غربی ها را برای پیشرفت احساس کرد، یعنی در زمان حکومت سلسله قاجارها، غربی ها بصورت جهانگرد و یا نمایندگان سلاطین سالها بود که به ایران مسافرت می کردند ولی ارتباط جدی و فی مابین بین کشور ما و دول غربی از زمان حکومت قاجارها آغاز شد، در زمان فتحعلی شاه قاجار بود که جنگ های ایران و روسیه ضعف شدید نظامی ایران را هویدا کرد، شاه قاجار و ولیعهد جوانش عباس میرزا لزوم آموزش صحیح نظامی و داشتن سلاح های آتشین را احساس کردند به همین جهت در ابتدا از فرانسوی ها و بعد از ناکام ماندن این طرح از انگلیسی ها خواستند که آنان را برای این نبردهای سنگین یاری نمایند، ایران در آن دوره مهمترین کمبود خود از غرب را در نظامی گری می دانست ولی این موضوع در آینده تغییرات زیادی کرد، غربی ها وارد ایران شدند و این آمدها رفت هایی هم داشت یعنی ایرانی هایی هم بودند که از ایران به سوی غرب مهاجرت کردند بخصوص در زمان حکومت پنجاه ساله ناصرالدین شاه قاجار که ارتباط با غربی ها نه فقط برای فراگیری نظامی بلکه در تمام زمینه ها گسترش یافت.

ناصرالدین شاه در زمانی عزم سفر به حرمین شریف عراق کرد، در آن زمان عراق جزء قلمروی امپراتوری عثمانی محسوب می شد به همین جهت میرزا حسین خان مشیرالدوله که نماینده دولت قاجار در شهر استامبول بود وی را همراهی کرد، ناصرالدین شاه در حین سفر و بازدید از کشور خود و بعد ورود به عراق متوجه عقب افتادگی کشور خود شد و اینکه کشور عراق مالیاتش چندین برابر مالیات کل کشور ایران آن زمان بود، میرزا حسین خان که خود در استامبول ساکن بود شاه را از پیشرفت های دولت عثمانی در حکومت مدحت پاشا که دست به اصلاحات غربی زده بود کرد و او را ترغیب کرد تا برای دیدن پیشرفت های جهان غرب به آن دیار سفر کند، ناصر الدین شاه تحت تاثیر میرزا حسین خان ابتدا او را سپهساار سپاه ایران می کند و قبول می کند و سه سفر به اروپا انجام می دهد و در حین این سفر ها ایران افرادی را به غرب به عنوان نماینده ارسال می کند که آنها بعد از مدتی به کشور باز می گشتند و با دیدن پیشرفت های غرب و فضای آزاد آنجا سعی می کردند که در ایران هم فضایی به مانند دیار غرب به وجود بیاورند، از جمله مهترین این افراد میرزا حسین خان مشیر الدوله که دیگر لقب سپهسالار داشت، میرزا ملکم خان، میرزا صالح شیرزای، اعتماد السلطنه و مستشار الدوله می باشند، این افراد که روشنفکر و یا منور الفکر بودند شروع به تلاش برای غربی سازی کشور می کنند.

در زمان حکومت محمد شاه و  ناصرالدین شاه و بعد از آن سفر به فرنگ برای فراگیری علوم آغاز شد و افرادی برای آموختن علوم و فنون به آن دیار مهاجرت می کردند، آنها بیشتر از اینکه علوم و فون را بیاموزند شیفته فرهنگ غرب شده و قصد می کردند در هنگام بازگشت به ایران همان عقیده ها را در کشور ایران به وجود بیاورند، این تفکر چندین و چند اشتباه داشت که عمده آن شرایط مکانی دو سرزمین بود، ایران کشوری بود که سالهای سال عقب نگه داشته شده و درصد عظیمی از مردم آن بی سواد بودند، همچنین ایران خودش دارای فرهنگی بود که از فرهنگی های غنی جهان محسوب می شد و دلیل بزرگتر دین و مذهبی بود که مردم ایران داشتند و همه اینها در یک تعارض بزرگ با خواسته منور الفکرهای غربی شد، اروپاییان شرایط زمانی و مکانی خود را داشتند و نمی شد همانها را در ایران پیاده سازی کرد،آیین مسیحیت شرایط خاص خود را دارد که با آیین اسلام فرق دارد یعنی کارهایی در آیین آنها خطا و گناه محسوب نمی شود ولی در آیین اسلام گناه کبیره است به همین جهت ورود آنها به ایران صد در صد دچار اشکال می شد مانند شرایط بانک داری و سپرده گذاری که در آن دوره سخت مورد سوء ظن مردم بود.

ایران فرهنگ غنی داشت که مانند سنگری مانع ورود فرهنگ غرب به کشور ایران می شد و این هم یک دیگر از اشتباهات منورالفکرهای آن دوران بود، موضوع دیگر درصد بالای بی سوادی در کشور ما و عقب ماندگی بسیار زیادی که به واسطه سالها تاخ و تاز اقوام مختلف به این کشور به وجود آمده بود موضوع مهمی دیگر در جهت مخالف تفکرات ایشان بود. روشنفکران آن دوره اشتباه بزرگشان این بود که داشته های خود را به درستی نمی شناختند و جاذبه های دیار فرنگ آنها را عاشق خود کرده بود، آنها نمی بایست بی گدار به آب زده و از ابتدا بنا را در غربی سازی ایران و یا مدرنیزاسیون (ابزار مدرن بدون توجه به تفکر مدرن) را برای کشور نسخه پیچی کنند، آنها می بایست در ابتدا کشور خود را به خوبی ارزیابی می کردند و بعد از آن با توجه به داشته های خود سعی در بالا بردن توان مردم کشور خود در تمامی ابعاد مثبت می کردند به مانند کاری که ژاپنی ها انجام دادند، آنها پیشرفت تکنولوژی را به خاک کشور خود آوردند و مظاهر عقب افتادگی را از بین بردند ولی سعی زیادی کردند تا فرهنگ خود را از دست نداده و توانایی های صنعتی را هم بومی سازی کنند.

حمید رضا مقسمی 


موضوعات مرتبط: تاریخ
[ سه شنبه بیست و یکم فروردین ۱۳۹۷ ] [ 22:53 ] [ حمید رضا مقسمی ] [ ]
.: Weblog Themes By Iran Skin :.

درباره وبلاگ

نوشتن رو دوست دارم, نه اینکه بلد باشم, نه بلد نیستم فقط دوست دارم. همین. نوشته های این وبلاگ همگی دستنویس خود بنده است و استفاده بدون اجازه از نوشته ها پیگرد قانونی داره.

حمید رضا مقسمی
لینک های مفید
لینک های مفید

امکانات وب