فوتبال بی شک پرطرفدارترین ورزش جهان است و جام جهانی فوتبال مهمترین رقابت در این ورزش می‌باشد، مسابقات جام جهانی فوتبال حتی از المپیک‌های تابستانی و زمستانی پربیننده‌تر است و گاه تعداد بیننده یک دیدار حساس آن مانند فینال به میلیارد هم می‌رسد. این مسئله باعث شده حساسیت این مسابقات بسیار زیاد باشد و البته پر حاشیه که بعضی از مسابقات آن حاشیه‌های بیشتری هم دارد. چارشنبه شب گذشته دو تیم فوتبال آرژانتین و انگلستان در مرحله نیمه نهایی جام جهانی فوتبال 2026 به مصاف یکدیگر رفتند که در پایان این آرژانتین بود که توانست با نتیجه دو بر یک انگلستان را شکست داده و راهی فینال این مسابقات شود. این دیدار حاشیه‌هایی داشت که ورزشی نبود.حاشیه این دیدار ریشه در مسائل تاریخی، ژئوپولتیک و سیاسی عمیقی دارد. بعد از سوت خاتمه این بازی، بازیکنان تیم ملی آرژانتین در جشن پیروزی خود پارچه‌ای را در دست گرفتند که بر روی آن نوشته شده بود LAS MALVINAS SON ARGENTINA به این معنی که مالویناس متعلق به آرژانتین است. اما مالویناس کجاست و چه ارتباطی با این دیدار دارد.

مالویناس نام مجمع الجزایری شامل هفتصد جزیره بزرگ و کوچک با جمعیتی حدود سه هزار نفر و مرکزیت شهر استنلی است که مکان آن در 400 کیلومتری سواحل جنوب کشور آرژانتین و منطقه «پانتاگونیا» است. مالویناس از نیمه قرن نوزدهم در کنترل امپراتوری بریتانیا درآمده و نام آن به «فالکلند» تغییر یافته که مورد مناقشه با کشور آرژانتین است. آرژانتین به واسطه نزدیکی این منطقه با سواحل خود آن را بخشی از آرژانتین می‌داند ولی انگلستان با توجه به دکترین کنترل گلوگاه‌ها حاضر به قبول چنین ادعایی نیست. دکترین کنترل گلوگاه‌ها سیاستی بود که بریتانیا در از قرون هفده تا به حال حاضر در پیش گرفته است و در راستای آن با استفاده از نیروی دریایی خود کریدورهای آبی سوق الجیشی مانند سواحل پاتاگونیا (جنوب قاره آمریکا)، دماغه امید نیک (جنوب قاره آفریقا)، تنگه جبل الطارق، کانال سوئز، تنگه باب المندب، تنگه هرمز را در دست داشت که در قرن بیستم ایالات متحده آمریکا با تصرف کانال سوئز و حفر کانال ‍پاناما در این خصوص رقیب امپراتوری بریتانیا شد.

بریتانیا در قرن بیستم اختلافات زیادی با کشور آرژانتین بر سر اداره جزایر مالویسناس پیدا کرد و گفتگوهای سیاسی دهه هفتاد میلادی در این خصوص به نتیجه نرسید. این شد که در سال 1982 دولت نظامی لئوپولدو گالتیری دیکتاتور نظامی آرژانتین جزایر مالویناس را به تصرف درآورد و جنگی بین آرژانتین و بریتانیا درگرفت که 74 روز به طول انجامید و با شکست آرژانتین و اشغال مجدد جزایر مالویناس توسط بریتانیا خاتمه یافت. بعد از این جنگ خشم عمومی باعث سقوط حکومت نظامی‌ها در این کشور شد. بعد از شكست نبرد جزایر مالویناس (فالكلند) اولین تقابل رسمی بین آرژانتین و انگلستان در جهان ورزش مربوط به دیدار تراژیك تیمهای ملی فوتبال دو كشور در جام جهانی 1986 مكزیك است، مسابقه‌ای که از بهترین و به یاد ماندنی‌ترین مسابقات فوتبال جهان شد. در این دیدار دیگو آرماندو مارادونا کاپیتان تیم ملی فوتبال آرژانتین دو گل خاطره‌انگیز یکی با دست که موسوم شد به دست خدا و دیگری با دریبل هفت بازیکن انگلستان که بهترین گل تاریخ جامهای جهانی لقب گرفت توانست انگلستان را شکست داده و در نهایت قهرمان جام جهانی شود.

در بازی چند شب قبل هم که آرژانتین توانست در یک جدال دراماتیک با نتیجه دو بر یک انگلستان را شکست داد و در انتها بازیکنان آرزانتین با بلند کردن ‍پارچه نوشته‌ای مالکیت به حق خود بر جزایر مالویناس را فریاد زدند. نکته جالب برای بنده جواب فیفا به اعتراض فدراسیون فوتبال انگلستان به این عمل سیاسی بازیکنان آرژانتین در زمین فوتبال، حق داشتن بازیکنان آرژانتین در آزادی بیان بود. به عقیده من به عنوان یک دانش آموخته تاریخ و علاقمند به حوزه تاریخ و علوم سیاسی دوران کنترل انگلستان بر گلوگاه‌ها در حال اتمام است. ایالات متحده آمریکا که در پیش از این کنترل دو گلوگاه مهم کانال پاناما و کانال سوئز را به دست آورده بود سعی در کنترل مناطقی چون تنگه هرمز، باب المندب، دماغه امید نیک و جزایر مالویناس را دارد. خاویر میلی رپیس جمهور راستگرای آرژانتین هم از متحدان ترامپ است و احتمالاْ موضوع حق حاکمیت آرژانتین بر جزایر مالویناس دوباره بحث روز محافل سیاسی خواهد شد، و آرژانتین با حمایت جمهوری خوهان ایالات متحده آمریکا اینبار نه با توسل به جنگ بلکه با حربه گفتگوی سیاسی وارد این کارزار خواهد شد.

حمید رضا مقسمی